Wady polis OCP. Cz. 3. Postoje pojazdów – newralgiczny element transportu i polisy OCP

Postoje pojazdów w czasie dokonywania przewozów są stałym elementem procesu transportowego. Parkingi są miejscem, z którego korzystają nie tylko kierowcy, ale również przestępcy. Zaparkowane pojazdy są bowiem obiektami zainteresowania grup zajmujących się kradzieżami towarów. Dla bezpieczeństwa ładunku ważne jest zatem jaki parking wybierze kierowca, w jakim miejscu parkingu zaparkuje oraz jak pojazd dozoruje. Dla bezpieczeństwa przewoźnika ważne jest również to, jakie możliwości w tym zakresie daje mu jego polisa OCP.

Klauzule postojowe w polisach OCP – plusy i minusy


Klauzule postojowe stanowią integralną część warunków większości ubezpieczeń OCP. Główną ich zaletą jest to, że w ogóle są. Nietrudno sobie wyobrazić sytuację, kiedy ubezpieczyciel w polisie OCP nakazuje jedynie zachować należytą staranność przy parkowaniu pojazdów, a po kradzieży towaru uznaje, że kierowca jej nie zachował i odmawia wypłaty odszkodowania. Staranność, podobnie jak lekkomyślność, niedbalstwo zwykłe i rażące, należy do kategorii zachowań zewnętrznych człowieka, które podlegają ocenie. Roszczenia odszkodowawcze są rozpatrywane na gruncie pozasądowym, zatem ocena stopnia staranności dokonywana przez płatnika odszkodowania może nie być obiektywna, a często zdarza się, że jest bardzo subiektywna i korzystna, ale dla … ubezpieczyciela. Brak klauzul postojowych w polisach OCP, w połączeniu z brakiem ochrony za szkody spowodowane rażącym niedbalstwem pozwala zakładom ubezpieczeń na odmawianie odszkodowania praktycznie w każdym przypadku.


Klauzule postojowe zawarte w polisach OCP określają warunki odbywania postojów w czasie wykonywania przewozów. Czy jednak odzwierciedlają wszystkie potrzeby transportowe? Z całą pewnością nie. W większości są opracowywane przez pracowników zakładów ubezpieczeń, agentów lub brokerów ubezpieczeniowych mających z transportem niewiele wspólnego. Dlatego większość klauzul postojowych nie uwzględnia wszystkich okoliczności wynikających z normalnego toku przewozu i nakłada na przewoźników obowiązki, które są trudne lub niemożliwe do spełnienia. Wiele klauzul ogranicza możliwość odbywania postojów w miejscach, w których z różnych powodów postój odbyć się musi, bądź jest wygodny dla przewoźnika. W wielu klauzulach kierowcom narzuca się zbyt rygorystyczne obowiązki w zakresie dozoru mienia – często wykraczają one poza ich standardowe obowiązki wynikające ze stosunku pracy oraz przewyższają ich możliwości w tym zakresie. O ile zrozumiałe jest to, że ubezpieczyciele chcą w ten sposób zabezpieczyć swój interes, o tyle niezrozumiałe jest, dlaczego odbywa się to kosztem ubezpieczających.


Parkowanie w miejscach dostaw – co na to Twoja polisa OCP?


Przewoźnikowi nie zawsze udaje się tak zorganizować transport, aby po dojechaniu do odbiorcy towar został sprawnie rozładowany. Często zdarza się, że po dojechaniu na miejsce dostawy kierowcy są zmuszeni oczekiwać na rozładunek wiele godzin, a nawet kilka dni. Większość zakładów ubezpieczeń dopuszcza odbywanie postojów w miejscach dostaw, jeżeli wynika to z konieczności oczekiwania na rozładunek. Ubezpieczyciele stawiają jednak warunek - postój musi odbyć się na terenie ogrodzonej i oświetlonej bazy odbiorcy. Jest to trudne do spełnienia, ponieważ nie wszyscy odbiorcy dysponują bazą, a nawet jeżeli takową dysponują, rzadko godzą się na parkowanie na ich terenie obcych pojazdów, a już na pewno nie dają zgody na „szwędanie” się osób trzecich. W wielu miejscach dostaw znajdują się zewnętrzne parkingi dla samochodów oczekujących na rozładunek. O ile takie parkingi są oświetlone w porze nocnej, zazwyczaj nie są one ogrodzone. Jeżeli mamy w swojej polisie OCP taki wymóg, a odbiorca udostępnia nam jedynie parking zewnętrzny, parkując na nim nie spełniamy wymogu stawianego przez zakład ubezpieczeń. Podobnie, gdy zaparkujemy przy ulicy w pobliżu miejsca dostawy. W takich przypadkach, należy znaleźć inne miejsce do odbycia postoju, które jest akceptowane przez zakład ubezpieczeń. Najczęściej jest to parking przy całodobowej, oświetlonej stacji paliw, których w okolicach miejsc dostaw jest zazwyczaj sporo. Generuje to dodatkowe koszty i raczej nie gwarantuje ładunkowi większego bezpieczeństwa. Aby zapewnić sobie ochronę z posiadanej polisy OCP, należy jednak wypełnić obowiązek wynikający z klauzuli i zaparkować pojazd tam, gdzie zaleca ubezpieczyciel.


Baza transportowa przewoźnika – czy polisa OCP faktycznie daje taką możliwość?


Możliwość odbywania postojów na terenie bazy transportowej przewoźnika lub w innym miejscu prowadzenia przez niego działalności to duży plus klauzul postojowych. Kierowcy mogą bowiem odbywać regularne tygodniowe odpoczynki w domu, zapewniając równocześnie optymalne bezpieczeństwo dla przewożonego ładunku. Jednakże brzmienie zapisów określających warunki takiego parkowania nie jest aż tak korzystne dla przewoźników jak by się mogło wydawać. Zapisy dość jasno bowiem wskazują, że miejsce powinno być ogrodzone, zamknięte w sposób uniemożliwiający swobodny wyjazd i oświetlone w porze nocnej, a dodatkowo objęte całodobowym dozorem. O ile większość takich miejsc posiada ogrodzenie, zamykaną bramę i oświetlenie, problemem jest narzucany przez ubezpieczyciela całodobowy dozór. Zakłady ubezpieczeń nie wymagają, aby dozór był sprawowany przez zatrudnionego pracownika ochrony. Dozór mogą sprawować pracownicy przewoźnika lub domownicy, jeżeli baza znajduje się przy budynku mieszkalnym. Należy jednak liczyć się z tym, że pracownicy przewoźnika są w stanie sprawować dozór jedynie w czasie pracy, a nie zawsze na terenie bazy przebywa któryś z dorosłych domowników. Trzeba również ocenić, czy znajdujący się na terenie bazy pracownicy lub domownicy przewoźnika są w stanie sprawować dozór nad zaparkowanym pojazdem. Miejsce parkowania pojazdu może być bowiem zlokalizowane w miejscu oddalonym, np. z tyłu posesji, za zabudowaniami lub po drugiej stronie ulicy, co utrudnia skuteczny dozór i może budzić wątpliwości zakładu ubezpieczeń przy ocenie staranności w sprawowaniu dozoru nad ubezpieczonym mieniem. Aby ustrzec się przed niespodziankami należy postarać się o taką polisę, która znosi obowiązek całodobowego dozoru nad przewożonym towarem w czasie, gdy znajduje się on na terenie bazy transportowej przewoźnika.


Postoje wynikające z przepisów o czasie pracy – zapytaj swojego ubezpieczyciela, gdzie możesz zaparkować


Głównym determinantem przerw w dokonywaniu przewozów jest czas pracy kierowcy. Wszystkie klauzule postojowe znajdujące się w polisach OCP uwzględniają postoje wynikające z przepisów o czasie pracy kierowców. Przerwy w czasie pracy powinny być jednak tak planowane, aby postoje odbywały się w miejscach optymalnie bezpiecznych, na których ryzyko kradzieży towaru jest jak najmniejsze. Dlatego większość klauzul postojowych mniej lub bardziej precyzyjnie określa miejsca, w których kierowca może zaparkować pojazd w czasie przerw i odpoczynków. Ubezpieczyciele najczęściej dopuszczają postoje na parkingach przy całodobowych: stacjach benzynowych, motelach, hotelach, restauracjach, barach, urzędach celnych lub przejściach granicznych, położonych na trasie przewozu i przeznaczonych dla samochodów ciężarowych. Parkingi zwykle nie akceptowane przez zakłady ubezpieczeń to parkingi leśne i przydrożne, zatoki przy drogach, ulice. Bardzo często zdarza się, że takim miejscem jest również parking typu MOP, jeżeli nie jest to wyraźnie określone w klauzuli, że parkowanie na takim parkingu jest dozwolone. Coraz częściej jednak ubezpieczyciele dopuszczają postoje na parkingach mających status MOP. Zapominają jednak o parkingach przeznaczony dla samochodów ciężarowych, które są usytuowane przy drogach krajowych lub lokalnych, nie mających statusu autostrady lub drogi ekspresowej. Takie parkingi będą spełniały taką samą funkcję jak MOP-y, jednakże z racji usytuowania MOP-ami nie będą. Warto zatem zawrzeć w klauzuli postojowej również możliwość parkowania na tego typu parkingach.

Należy również pamiętać, że niektóre klauzule stosowane przez zakłady ubezpieczeń mogą uzależniać warunki odbywania postojów od zapisów w zawartych umowach przewozu (zleceniach). Tak jest w przypadku klauzuli nr 7 zawartej w ogólnych warunkach ubezpieczenia OC przewoźnika PZU SA. O ile klauzula ta daje możliwość parkowania poza parkingami strzeżonymi w przypadku konieczności przestrzegania czasu pracy, przewoźnik – pomimo zapłacenia za nią dodatkowej składki – takiej możliwości mieć nie będzie, jeżeli zamawiający przewóz (zleceniodawca) nakaże w zleceniu transportowym parkowanie wyłącznie na parkingach strzeżonych. Zatem w przypadku zawarcia takiego zastrzeżenia w zleceniu transportowym, PZU SA nie wypłaci odszkodowania za kradzież towaru, jeżeli przewoźnik zaparkuje na parkingu niestrzeżonym. To, że będzie miał wykupioną Klauzulę 7 nie będzie miało żadnego znaczenia. Takie sytuacje zdarzają się dość często.


Zakaz odbierania regularnego tygodniowego odpoczynku w kabinie ciężarówki – czy Twoja polisa OCP to wytrzyma?


Wprowadzone w niektórych krajach Unii Europejskiej zakazy odbierania regularnego tygodniowego odpoczynku w kabinie ciężarówki (45 godzin) spędzają sen z powiek większości przewoźników międzynarodowych. Jest to bowiem dla nich wielkie utrudnienie, gdyż zakaz z jednej strony nie pozwala kierowcom na odbywanie odpoczynku w kabinie ciężarówki, a z drugiej strony istniejąca infrastruktura nie zapewnia im sensownej alternatywy. Zagwarantowanie kierowcy noclegu poza kabiną pojazdu wymaga przeorganizowania przewozów i poniesienia dodatkowych kosztów. Dodatkowo powstają pytania, jak w takim przypadku kierowca ma sprawować dozór nad towarem i co na to jego ubezpieczyciel. Czy wobec takiego zakazu, stosowane w polisach OCP klauzule postojowe zezwalają na pozostawienie pojazdu bez opieki przez tak długi czas? Jak pisałem powyżej, klauzule postojowe uwzględniają postoje wynikające z przepisów o czasie pracy kierowców. W tym miejscu należy wskazać, że obowiązujące w krajach Unii Europejskiej przepisy o czasie pracy kierowców określają nie tylko czas pracy kierowców, ale również okresy odpoczynków. Przepisy wprowadzone w niektórych krajach Unii Europejskiej z kolei zakazują odbierania tych odpoczynków w kabinach pojazdów, co wykracza poza reżim przepisów dotyczących czasu pracy kierowców. Brak możliwości odebrania odpoczynku w kabinie wiąże się z koniecznością spędzenia długiego czasu poza pojazdem, np. w hotelu, u rodziny lub w domu, co uniemożliwia stały dozór pojazdu i przewożonego towaru. Warunki określone w polisach OCP zazwyczaj nie dają zgody na pozostawienie pojazdu bez dozoru na tak długi czas. W przypadku kradzieży towaru w czasie odbierania przez kierowcę tygodniowego odpoczynku w hotelu lub u rodziny, zakład ubezpieczeń może więc postawić zarzut braku dozoru i odmówić odszkodowania. Przy uzgadnianiu warunków ubezpieczeń OCP warto zatem zadbać, aby klauzule postojowe uwzględniały nie tylko obowiązki, które wynikają z przepisów o czasie pracy kierowców, ale również obowiązki, które wynikają z przepisów o zakazie odbierania tygodniowych odpoczynków w kabinie pojazdu obowiązujące w niektórych krajach Unii Europejskiej.


PODSUMOWANIE


Jak widać klauzule postojowe nie zawsze zapewniają przewoźnikom optymalne warunki odbywania postojów. Nie uwzględniają również wszystkich okoliczności, które wymuszają postój. Dlatego w interesie każdego przewoźnika jest zadbanie o taką polisę OCP, która będzie umożliwiała parkowanie pojazdu w miejscach, w których postój wynika z konieczności transportowej oraz będzie znosiła obowiązek dozoru w sytuacji, gdy kierowca nie mógł go zapewnić. Znając podejście zakładów ubezpieczeń wprowadzenie tak korzystnych dla przewoźników warunków nie będzie proste. Na rynku ubezpieczeniowym są rozwiązania, które dają przewoźnikom pewną swobodę przy wyborze miejsc odbywania postojów. Aby móc skorzystać z takich ofert należy znaleźć brokera, który potrafi zapewnić optymalne warunki w tym zakresie. To pozwoli na uzyskanie pełnej swobody w wykonywaniu przewozów i jednocześnie ochrony ubezpieczeniowej w sytuacji, gdy towar zostanie nam skradziony na parkingu.


Jerzy Różyk

ekspert ds. prawa przewozowego,

szkód w transporcie i ubezpieczeń transportowych


CDS Kancelaria Brokerska

www.cds-odszkodowania.info

www.oc-przewoźnika.info





2 wyświetlenia

© 2009 by CDS Kancelaria Brokerska                            Warszawa 02-795, ul. Wiolinowa 10 lok 53, biuro@cds-odszkodowania.pl

  • Facebook Social Icon